Volvo – wybrane modele

Zapraszam Was do zapoznania się z artykułem poświęconym wybranym modelom szwedzkiej marki.  Za dwa lata Volvo obchodzić będzie dziewięćdziesiątą rocznicę wydania na świat pierwszego modelu – ÖV4 zwanego Jacob. Przez ten czas powstało naprawdę bardzo wiele modeli, które zrewolucjonizowały branżę motoryzacyjną a sama marka Volvo stała się światową potęgą dysponującą dziś 19 fabrykami na całym świecie oraz działającą w 180 państwach. Dodam jedynie, że wybór modeli jest zupełnie subiektywny, zaczynamy!

Volvo 343 oraz seria 300

Pierwsze Volvo wytwarzane poza Szwecją to model z serii 300, oznaczony cyframi 343, produkowany od roku 1976 w zakładach DAF-a w Holandii, produkowany od 1976 roku.

Pierwsza cyfra w oznaczeniu modelu wskazywała na numer serii, zaś druga informowała o liczbie cylindrów silnika, a trzecia drzwi. Przez 15 lat produkcji na drogi wyjechało aż 1.139.689 egzemplarzy serii 300. Interesujące jest, że zdecydowana większość „holenderskich” samochodów znalazła swoich nabywców za oceanem.

Trzy lata przed rozpoczęciem produkcji samochodów nowej serii 300, Volvo zakupiło 33 procent akcji działu samochodów osobowych DAF-a. W roku 1975 Szwedzi byli już właścicielami 75 procent majątku holenderskiej firmy, utworzona została spółka Volvo Car BV. Z jakiego powodu postanowiono wykupić pakiet większościowy akcji DAF-a? Sprawa jest prosta Volvo chciało w ten sprytny sposób wyeliminować konkurencję. Szwedzi najzwyczajniej w świecie obawiali się nowych rozwiązań technologicznych, nad którymi DAF pracował już od początku lat 70, np. przy wcześniejszym modelu 66. Ponieważ jednak holenderska firma miała trudności finansowe, projektów tych nie zrealizowano. Po tym jak przejęto pakiet większościowy akcji DAF-a, Volvo oczywiście zaadaptowało prace nad nowym pojazdem do swoich potrzeb, oznaczono go w katalogu roboczym określeniem „seria 300″ (tak również stało się ze wspomnianym wcześniej modelem 66).

Volvo 343

Jak wyglądał pierwszy model z serii 300? Było to trzydrzwiowe Volvo 343, które napędzał czterocylindrowy silnik benzynowy o pojemności 1,4 l i mocy 63 KM. Przekazywał on napęd na dzieloną tylną oś – tzw. De Dion, która łączyła właściwości osi sztywnej i zawieszenia niezależnego za pomocą bezstopniowej skrzyni biegów (CVD). Ciekawostką techniczną jest umieszczenie tej ostatniej właśnie przy tylnej osi (tzw. układ transaxle). W 1979 r. do modelu 343 wprowadzono również tradycyjną przekładnię, a rok później na rynku dostępna była pięciodrzwiowa wersja samochodu, którą oznaczono symbolem 345. Po dwóch latach konstruktorzy wprowadzili zmianę w jednostce napędowej: w obu wersjach (trzydrzwiowej i pięciodrzwiowej), montowany był teraz dwulitrowy motor o mocy 97 KM. Równolegle była produkowana jego wzmocniona 118-konna odmiana.

W roku 1983 Volvo pokazało pojazd z nowym oznaczeniem 360, w dwóch wersjach karoserii, trzy-i pięciodrzwiowej (dwie ostatnie cyfry nie oznaczały teraz już cylindrów i drzwi). Nowy samochód był o 160 mm dłuższy od wersji 343 i 345. O 5 mm zwiększono także rozstaw osi, zaś były niezmienione szerokości i wysokości. W 1985 r. zaprezentowano sedana. Posiadał on najdłuższe nadwozie wśród samochodów z serii 300 (4.415 mm), przy niezmienionych szerokości, wysokości oraz rozstawie osi.

Modele serii 300, tak jak inne samochody spod znaku Volvo, posiadały wysoki poziom bezpieczeństwa. Przód i tył zaopatrzone były w strefy kontrolowanego zgniotu, natomiast kabina pasażerska została dodatkowo usztywniona za pomocą masywnych rur zamontowanych w drzwiach. Modele z serii 300 umożliwiały wygodną jazdę, szczególnie na przednich, bardzo dobrze wyprofilowanych fotelach. Kierowca miał poza tym do dyspozycji uporządkowaną oraz czytelną deskę rozdzielczą, zaopatrzoną w podświetlane barwne wskaźniki. Niewątpliwie dużym atutem tego auta była jego znakomita trakcja: tylny napęd oraz skrzynia umieszczona z tyłu gwarantowały to, że masa będzie rozłożona równomiernie na obie osie. Minusem tych pojazdów był dość topornie funkcjonujący układ kierowniczy. Wspomaganie kierownicy rozpoczęto montować dopiero w roku 1988, a więc dopiero na dwa lata przed zakończeniem produkcji całej serii.

Volvo 850

W dziejach każdej marki samochodowej można znaleźć modele, które określały kierunki jej rozwoju. W przypadku szwedzkiego producenta samochodów, jednym z tych „kamieni milowych” jest z pewnością Volvo oznaczone symbolem 850. Samochód, bo był protoplastą modeli S70 i V70, zastosowano w nim innowacyjne rozwiązania zwiększające bezpieczeństwo pasażerów, nadal jest stosowane w nowoczesnych samochodach poruszających się w naszych czasach.

Volvo 850

850 był samochodem niezawodny o czym świadczy fakt, że wiele z tych samochodów, należy podkreślić w dobrym stanie, jeszcze przemierza po drogi Europy i USA.

Chociaż ten znaczący samochód w formie sedana był produkowany tylko przez sześć lat t a siadem lat jako wersja kombi, to sprzedany został w niebagatelnej liczbie 797.280 egzemplarzy.

W 1978 roku Volvo rozpoczęło wdrażanie długofalowego projektu o nazwie Galaxy najpierw pod tą nazwą kryły się tajne projekty, takich modeli takich jak sportowy 480 ES coupe, hatchback 440, 460-te sedan W połowie lat 80 szwedzcy szefowie ustalili inne priorytety dla projektu Galaxy.

Nadrzędnym celem było, stworzenie bardzo bezpiecznego samochodu z dużym wnętrzem, przy relatywnie małym nadwoziu. Samochód miał być napędzany na przednią os za pomocą potężnego i zarazem ekonomicznego silnika. W 1990 roku, powstał prototyp o nazwie P10, a rok później, w czerwcu, ujrzał światło dzienne w nowy Volvo 850 sedan (kombi oznaczony jako wagon, pojawił się w 1993 roku, kiedy 850 zadebiutowała na rynku amerykańskim).

Projekt Galaxy 1 był sukcesem. Nowy samochód, zapewniał komfort dla pięciu pasażerów. Największą zaletą, jednak jego przestrzeń bagażowa samochodu: bagażnik liczył sobie czterysta dwadzieścia dwa litry a w modelu kombi czterysta pięćdziesiąt sześć litrów. W tej ostatniej, po rozłożeniu tylnej kanapy powierzchnia bagażowa, wzrosła do 1490 litrów. Volvo 850 może pochwalić się bogatym wyposażeniem standardowym, które obejmuje, między innymi, dwie poduszki powietrzne, regulowaną kierownica, elektrycznie opuszczane szyby, centralny zamek, dwustrefowa klimatyzacja.

Nie każdy wie, że Volvo 850 był pierwszym samochodem na świecie, w którym producenci zamontowali boczne poduszki powietrzne, ukryte w bokach przednich foteli (od 1995 dostępne jako opcja). Te poduszki powietrzne zostały zaprojektowane oraz opatentowane przez Volvo w 1991 roku jako pasywny system bezpieczeństwa SIPS (Side Impact Protection system). Głównym celem tego systemu była ochrona pasażerów przed uderzeniami z boku. Jak wygląda zasada działania tych poduszek ? Komputer oblicza jak duża był siła uderzenia, impet rozchodzi się po całym samochodzie nie jest kumulowany w miejscu uderzenia. W praktyce oznacza to mniejsze zniszczenie pojazdu. Z niewielkimi zmianami, elektroniczny, system SIPS był z powodzeniem stosowany we wszystkich obecnych modelach Volvo.

Volvo 850 był samochodem wygodnym i bezpiecznym, jednak jego twórcom to nie wystarczało, chcieli jeszcze bardziej zmodernizować ten samochód. W 1994 roku, model kombi miał okazję sprawdzić się w wyścigach o dużym znaczeniu, BTCC, British Touring Car Championship. Pauto zostało wyposażone w t pięć-cylindrowy silnik benzynowy o pojemności 1999 centymetrów sześciennych generowana maksymalna moc to 290 KM przy 8.500 obr./Min. Napęd został przeniesiony na przednie koła za pośrednictwem 6-biegowej przekładni manualnej.

W celu poprawienia osiągów i dostosowani samochodu do wyścigów zmniejszono wagę samochodu z 1470 do 975 kg. Udział w tym wyścigu okazał się wielkim sukcesem dla marki Volvo Marka zajęła dwa razy pierwsze miejsce a w klasyfikacji generalne w 1994 roku zajęła wysokie szóste miejsce.

Volvo XC70

Model kombi z większym prześwitem są doskonałą alternatywą dla crossoverów i SUV-ów. Przestronna budowa, radzące sobie doskonale na drogach i klasyczny kształt nadwozia zapewniają wysoki komfort i dobre właściwości jezdne. Jednym z prekursorów tego lekko terenowego samochodu jest Volvo XC70 wagon. Pierwsza generacja Cross Country stał się hitem salonów w 1998 roku. Model ten został tak entuzjastycznie przyjęty prze klientów, że szwedzka firma od roku 2007 produkuje już trzecią generację tego samochodu.

Volvo XC70

Samochód który opisuję został zbudowany w oparciu o model V760. Jeśli zwiększyć prześwit, zmienić koła i oraz nałożeniu na nadwozie zestawu nielakierowanych plastików, który dodaje XC70 surowego wyglądu, pojazd ten gotowy jest na każde wyzwanie rzucone mu przez stosunkowo kiepskie drogi. Do wyprawy off-road XC70 jest jednak zupełnie nieodpowiednie, jednak 21 centymetrowy prześwit, koła w rozmiarze 235/50 R18 i system kontroli szybkości zjazdu z góry ułatwiają podróż nawet po drogach najmniej uczęszczanych.

I lepiej im się zatrzymać, ze względu na znaczne zwisy nadwozie nie toleruje pofalowanego terenu. Samochód testowy został wyposażony w aktywne zawieszenie FOUR-C. W trybie Comfort, niedociągnięcia na drogach są bardzo skutecznie niwelowane. Przełączenie się na tryb sport odbiera nam nieco komfort jazdy jednocześnie zwiększając właściwości jedne pojazdu. Po przejściu trybu zaawansowanego, osiągamy znaczną prędkość na szosie.

XC70 ma t 4,84 m długości i ponad 1,6 m wysokości. Stojąc przed takim dużym samochodem automatycznie jesteśmy nastawieni na bardzo przestronne wnętrze . Na pierwszy rzut oka,, kabina tego samochodu rozczarowuje nas w jakimś stopniu, okazuje się, że jest mniejsza niż się nam na początku wydawało. Jednak upływ km zaciera negatywne wrażenie. Ilość miejsca jest tak duża, że nawet 2-metrowi kierowcy nie mogą narzekać. Kto chce cieszyć się maksymalną przestrzenią, powinien pomyśleć o rezygnacji z opcjonalnie mutowanego okna dachowego, które obniża o kilka centymetrów przestrzeń w kabinie.

Samochód został przygotowany dla klientów prowadzących aktywny tryb życia, nie mógł się bez pojemnego i funkcjonalne bagażnika, które można służyć do przewożenia różne rodzaje sprzętu sportowego lub campingowego. Przy standardowym układzie siedzeń, bagażnik XC70 ma pojemność 75 litrów. Podczas szybkiej jazdy na nierównych drogach nasze bagaże nie będą przemieszczały się po całym bagażniku, Volvo opracowało pomysłową przegrodę, która w pozycji Znajdują się tam praktyczne schowki na drobne rzeczy. Jeżeli to wciąż za mało, możemy po prostu złożyć tylne siedzenia, zwiększając pojemność aż do 1600 litrów bagażu. XC70 rozwinięta został o kolejną funkcjonalność jaką jest zwiększona przestrzeń na narty.

Czy którykolwiek z kierowcówXC70 wykorzysta z pełnych możliwości tego samochodu ?  Musimy wziąć pod uwagę, że model ten jest świetnie wyposażoną i nagłośniona limuzyną wtórej wykończenia zostały zrobione z materiałów najwyższej jakości Wielu klientów, decydują się na zakup XC70 z powodu ciekawego wyglądu tego auta.

W przypadku 2,4-litrowego turbodiesla z symbolem D5, układ przenoszący napęd ze sprzęgłem sprzęgło Haldex nie wymaga dopłaty. Ten typ silników do ponad dwóch dekad, to specjalność Volvo. D5 Silnik rozwija 215 KM przy 4000 obr./Min i 440 Nm przy 1500-3250 obr./Min. Przyspieszenie wyrażony jako wartość liczbowa nie jest szokująca. Na osiągnięcie od zera do stu kilometrów na godzinę XC70 potrzebuje 8,8 sekundy. Jednak podczas jazdy nie robi to większego znaczenia – Volvo XC70 D5 jest bardzo elastyczne. Jeśli jest to konieczne, możemy zwiększyć nawet gdy obrotomierz wskazuje tylko 1250 obr. / Min.

Agresywny jazda nie idzie w parze z filozofią którą propaguje firma Volvo. Szwedzka firma jest niekwestionowanym pionierem w dziedzinie bezpieczeństwa. Ponad pół wieku temu, Volvo zaczęło wyposażać swoje samochody w szyby pokryte laminatem oraz trzypunktowe pasy bezpieczeństwa. Foteliki dla dzieci, wzmocnienia boczne, aktywne zagłówki oraz boczne poduszki powietrzny i kurtyny, które również jako pierwsze zaczęły być stosowane w samochodach Volvo.

Bezpieczeństwo nadal jak widać po opisywanym modelu jest dla tej marki priorytetem. Wystarczy wspomnieć o bocznych szybach hydrofobowe, z których są kropelki wody są zdmuchiwane przez pęd powietrza , dodajmy do tego system informujący o zabezpieczeniu tylej kanapy i jej zagłówków.

Od dziesięcioleci szwedzka firma intensywnie pracuje nad rozwiązaniami elektronicznymi które minimalizują ryzyko opuszczenia trasy lub kolizji z innymi użytkownikami dróg. Jeżeli zdarzenie nie można uniknąć komputer ma z apadanie zminimalizować straty. Przetestowany XC70 otrzymał pakiet systemów bezpieczeństwa . BLIS ma zadanie monitorowanie tak zwanego martwego pola. Wykrywanie pieszych i automatycznie hamowania, jeżeli stwierdzi możliwość potrącenia pieszego lub rowerzysty. Aktywny tempomat ACC może utrzymać wpisaną w komputer prędkość i odległość od pojazdu przed nami. LDW ostrzega przed niezamierzoną zmianą pasa – dość intensywny dźwięk pojawia się w przypadku wystąpienia kolizji na drodze. Kto nie chce się cieszyć ciszą w kabinie, i lubi słuchać muzyki ma do dyspozycji 12-głośnikowy system audio, Premium Sound. Ostrzeżeń wizualne albo dyskretnego dźwięku , lub alarmu wibracyjnego Volvo nie wzięło pod uwagę. Inny sposób ostrzegania byłyby bardzo przydatny w polskiej rzeczywistości

Mimo ogromnej liczby różnych systemów elektronicznych i wbudowanego pokładowego systemu rozrywkowego wszystko działa prawidłowo. Samochód nie traci łączność z telefonem lub z podłączonym odtwarzaczem, łatwo rozpoznaje polskie znaki w tytułach piosenek. Przeszkadza natomiast dość duże pochylenie lusterek podczas cofania co utrudnia ocenę odległości.

Volvo V50

Volvo V50 jest rodzajem unikalny modelem w ofercie szwedzkiej marki. Auto, mimo że rodem ze Szwecji w zamyśle dla wybrańców, jednak patrząc na ulice miast Polski i Europy ma się wrażenie, że tego samochodu dla wybranych jest coraz więcej. V50 jest bez cienia wątpliwości jednym z najbardziej popularnych w historii Grupy Volvo.

Zdecydowanie model V50 łączy w sobie klimat słonecznych plaż Hiszpanii i surowych warunków panujących w Szwecji. Nie jest co prawda tak „namiętny” jak Alfa Romeo 156 ale w porównaniu z wcześniejszymi samochodami tej marki emanuje czymś z tamtych stron. I jak widać po sylwetce tego samochodu takie połączenie nie musi się ze sobą kłócić

Cóż, konstrukcja samochodu jest umiejętnym połączeniem dwóch pozornie sprzecznych designów Skandynawskiego i tu jest lodowa precyzja i z niemal włoską stylistyką nadwozia. Przyjęło się w świecie motoryzacji myśleć, że wersje kombi mogą być funkcjonalne ale nie są zbyt ciekawe stylistycznie. To błędne przekonanie legło w gruzach po prezentacji modelu Alfa Romeo 156 Sportwagon. Jak widać Szwedzi w modeli V50 chcieli osiągnąć taki sam efekt.

V50 jest przede wszystkim piękne stylistycznie a dopiero później praktyczne Zwężające się do tyłu kabina sprawia, że bardzo jest wygodne tylko dla dwójki pasażerów siedzących lub dla trojga dzieci. Sposób modelowania kanapy i kont otwarcia drzwi powoduje że dla pasażerów bardziej otyłych jazda nie będzie już tak komfortowa. Dodajmy do tego dość skromną objętość bagażnika która wynosi 416 litrów. Wnętrze samochodu jest typowo szwedzkie czyli dopieszczone w każdym calu. Doskonałe materiały wykończeniowe, dobrze przemyślany układ przycisków zegarów pozwalają na komfortową jazdę. Dodajmy do tego genialnie wprost zaprojektowane fotele, które docenimy podczas długich podróży.

Volvo V50

Opracowany przez niemieckich i francuskich inżynierów dwu-litrowy silnik, używający technologii common rail, generuje 136 KM, co w zupełności wystarcza dla tego stosunkowo ciężkiego samochodu ważącego półtorej tony V50 na osiągnięcie przyspieszenia od zera do stu kilometrów w mniej niż 10 sekund, V50 rozwija maksymalnie 210 kilometrów na godzinę, biorąc pod uwagę przeznaczenie samochodu jest to bardzo dobry wynik. Średnia ilość spalanego paliwa na sto kilometrów to sześć i pół litra.

Diesle umieszczone pod maską V50 to nie wszystko dostępne są również wersje benzynowe z turbodoładowaniem. Pięciocylindrowy silnik o pojemności dwóch i pół litra posiadający dwieście pięćdziesiąt koni mechanicznych pozwala na osiągnięcie przyspieszenia od zera do stu kilometrów na godzinę w czasie krótszym niż siedem sekund. Spalanie paliwa podczas jazdy w mieście oscyluje w granicach trzynastu litrów na każde przejechane sto kilometrów.

Same silniki to jednak mało, w modelu V50 konstruktorzy stworzyli prawdziwie doskonały układ jezdny. Chociaż V50 posiada przedni napęd to na drodze zachowuje się neutralnie i komfortowo pokonuje wszelkie nierówności.

Volvo nigdy nie był konkurentem dla Octavii i Golfa. Chociaż wymiary są bliżej do tych niemiecko – czeskiej konstrukcji jednak ambicja twórców Volvo V50 sięga o wiele, wiele wyżej. BMW, Audi i Mercedes – to jest konkurencja w której marka ta chce namieszać..

A na deser…..

Volvo FMX

Volvo FMX jest samochodem do zadań specjalnych wykorzystywanym przede wszystkim w gałęzi budowlanej przeznaczonym do ciężkiego transportu. Jego premiera miała miejsce w kwietniu 2010 roku podczas wystawy Bauma w Monachium

Volvo Trucks produkuje pojazdy budowlane od 1928 premiera najnowszej wersji FMX rozpoczyna nowy etap w budowie tego typu pojazdów szwedzkiego producenta. Został tutaj dokonany podział na transport-budownictwo oraz na dytrybucję-transport. Volvo FMX jest najnowszym elementem agresywnej strategii produktów tego typu. Jest to najbardziej ambitny plan marketingowy w historii firmy, której celem jest poprawa – nieco osłabionej w wyniku obecnego kryzysu pozycji na rynku.

Volvo FMX

Produkcja zarówno samochodów ciężarowych i maszyn budowlanych w tej samej firmie, zapewnia grupie Volvo pełną swobodę. Żaden inny producent nie ma tego rodzaju doświadczenia. Wspólnie z Volvo Trucks, Volvo Construction Equipment firma jest w posiadaniu najbardziej kompleksowej oferty dla branży budowlanej, dostarczając całościowe rozwiązania w dziedzinie transportu drogowego i terenowego oraz w budownictwie. Fakt ten jest silnym argumentem dla Volvo w dążeniu do dalszego wzmocnienia swojej obecności w segmencie budowlanym.

Ulepszony kilka miesięcy wcześniej model Volvo FM odniósł wielki sukces, zwłaszcza w Rosji, Europie Wschodniej i krajach skandynawskich. Model FMX pojawi się w europejskiej sieci sprzedaży Volvo Trucks we wrześniu, w ciągu najbliższych miesięcy znajdzie nabywców na rynkach zbytu całego świata.

FMX charakteryzuje si,.ę bardziej drapieżnym wyglądem w porównaniu do poprzednika oznaczonego symbolem FM, został inaczej wyprofilowana krata wlotu powietrza, ma bardziej oster kształty kabiny. Większe i bardziej widoczne marki i emblemat Volvo FMX podkreślają prestiż pojazdu. W ciekawy sposób zostały umieszczone reflektory, zamknięte w jednym panelu za ochronną siatką. Komponują się doskonale z głęboko osadzonymi światłami przeciwmgielnymi w narożnikach zderzaka Poza FMX otrzymał również elementy wyposażenia typowe dla pojazdów budowlanych. Jest to trzyczęściowy stalowy zderzak, narożniki wykonane z blachy o grubości 3 mm, solidną osłonę silnika nie pozostawiają miejsca na domysły że jest pojazd budowlany.

Przednia cześć kabiny jest wysunięta do przodu, Pokrywa silnika ma wbudowane stopień antypoślizgowy, umożliwiający w ten sposób łatwy i wygodny dostęp do szyby z zewnątrz. Nowe antypoślizgowe stopnie dają możliwość bezpiecznego dostępu kabiny w każdych warunkach pogodowych. Nowe drabinki i uchwyty, umieszczony w kabinie a dokładnie mówiąc w jej tylnej części dziennej, pozwalają na szybkie i łatwe sprawdzanie ładunku. Z przodu zwraca uwagę mocny zaczep do holowania o wytrzymałości do 25 ton opcjonalnie można zamówić u producenta z umieszczonymi wyżej wlotami powietrza w kabinowego dziennej.

Strukturalnie, oczywiście, Volvo FMX bazuje na platformie FM, która zdała doskonale egzamin w wymagających zastosowaniach budowlanych, szczególnie na rynkach skandynawskich, w Rosji i

Europie Wschodniej. Samochód może być wyposażony w jeden z 11-litrowe należących do rodziny D11C (ilość do 330/243 450/332 HP / kW) lub jedno z 13-litrowego D13C (380/280 500/368 HP / kW). Silniki spełniają normę Euro V używając SCR z wtryskiem AdBlue cześć z wersji jest również zgodna z wymaganiami EEV. Volvo Engine Brake (VEB +) daje ogromną moc hamowania: 375 kW przy 2300 obr / min. Producent przewiduje wymianę oleju co 100 000 km, jeśli olej silnikowy będzie używany zgodnie z przeznaczeniem VDS4.

W podstawowym modelu jest zamontowane jednotarczowe sprzęgło – Volvo FMX może być wyposażone w jedną z kilku dostępnych skrzyń biegów (9 – lub 14-biegowe z grupy VT). Skrzynie mogą być wyposażone w urządzenia takie jak np. przystawka odbioru mocy, retarder, awaryjne wspomaganie kierownicy, chłodnicę oleju. Na życzenie klienta system napędowy może być wyposażony w 6-biegowa automatyczna skrzynia biegów. Ale prawdziwą perełką jest I shift skrzynia biegów wyposażona w zautomatyzowany wyboru biegu.

Przeczytaj poprzedni wpis:
18 edycja DNI JAPONI

Wraz z  SKN Gospodarki i Kultury Japońskiej i z SKNem Motoryzacji serdecznie zapraszamy na XVIII edycję DNI JAPONI , wydarzenie...

Zamknij